لزوم تدوين طرح عملياتي مبتني بر سناريو به منظور بالا بردن سطح مديريت بحران حادثه سيل در راه آهن با استفاده از هشدار سيل

حمل و نقل يكي از نيازهاي حیاتی جامعه امروزي بشمار مي‌رود. سيستم حمل و نقل براي انتقال مردم و وسايل آنها و همچنين جهت سرويس دهي كارآمد، اقتصادي و ايمن از يك نقطه از سطح زمين به ساير نقاط طراحي مي‌شود . در بین سیستمهای حمل و نقل، راه‌آهن؛ ایمنی از سطحی بالا نسبت به سایر سیستمهای موجود هوایی، زمینی و دریایی در جابجایی کالا و مسافر در ذهن سیاستگذاران و عامه مردم تداعی‌می‌کند. در مقابل اين اهداف، گستره خطرات محيطي زيادي در حالت معمول وجود دارند كه اين سيستم را در مقياسهاي مختلف مكاني و زماني گسيخته و معيوب مي‌كنند و کارکرد ایمن سیستم و در نتیجه ایمنی جانی و مالی مسافران و کالا را به خطر می‌اندازند.
در کنار حوادث غیرطبیعی مثلا خروج از خط، فرار قطار و حوادث ناشی از حمل کالای خطرناک، حوادث طبیعی بیشماری ایمنی سفر قطار را تهدید می‌نمایند. مهمترین سوانح طبیعی تهدید کننده ایمنی خط‌آهن عبارتند از زمین‌لرزه، زمین‌لغزش، سیل، طوفانهای موسمی، جریان شن‌های روان و سنگ‌ریزش. نگاهی اجمالی به آمار موجود سوانح طبیعی اتفاق افتاده در راه‌آهن کشور و بررسی خسارات ناشی از آنها نشان می‌دهد که وقوع سیل از سهم بالایی در بین آنها برخوردار است.
وقوع سیل بر راه‌آهن که به صورت دوره‌ای اتفاق می‌افتد، مسائل و مشکلات زیادی را برای مسافران و اموالشان، کالاهای حمل شده، کارکنان راه‌آهن، محیط، خود زیر ساخت راه‌آهن و سایر مراجع ذینفع ایجاد می‌نماید از جمله تخریب راه‌آهن و ابنیه آن، تاخیر و یا لغو سفر، آسیب به محیط زیست در صورت انتشار مواد خطرناک در طبیعت در صورت واژگونی قطار و غیره. سیل در زمره مخاطرات جوی به حساب می‌آید که پیش‌بینی آن نسبت به مخاطرات زمینی آسان‌تر و رایج‌تر می‌باشد و از نتایج پیش‌بینی‌های جوی می‌توان در ایجاد آمادگی برای واکنش و مقابله با آن در راه‌آهن استفاده نمود؛ مشابه آنچه در حال حاضر در سیستم حمل و نقل هوایی رایج می‌باشد و جهت حفظ ایمنی مسافران استفاده از پیش‌بینی جوی حتی به لغو سفر می‌انجامد.
راه حل اساسی حفاظت از راه‌آهن طراحی ایمن آن و سپس اجرای طرحهای پیشگیری سازه‌ای است، که در بسیاری اوقات به دلیل اجبار در انتخاب مسیر، مشکلات بودجه، عدم رعایت ضوابط صحیح در طراحی و بسیاری دیگر از عوامل امکان‌پذیر نبوده‌ است. در چنین شرایطی، که مدیران شرکتهای راه‌آهن ناخواسته وارث گستره وسیعی از خطوط آسیب‌پذیر می‌باشند اجرای راهکارهای مدیریتی بسیار کارآمد می‌باشد. در این زمینه تهیه طرح عملیاتی سیل بر مبنای سناریوهای طراحی شده بر مبنای پیش‌بینی‌های جوی، ابزار مهمی در بالا بردن توان مدیریتی برای آمادگی پاسخگویی به سیل فراهم می‌نماید. طراحی یک طرح عملیاتی بدین صورت است که ابتدا باید پارامترهای خطر، توان عملیاتی و مدیریتی، امکانات و منابع موجود راشناخت و بر مبنای آن سناریوهای اجرای طرح را تهیه نمود.