مستندسازی مدارک بحران سیل ابزاری موثر جهت مرور، بازنگری و ممیزی اقدامات کاهش آثار سیل مطالعه موردی:طراحی چارچوب مستندسازی سیلهای استان گلستان

آمار جمع‌آوري شده سوانح طبيعي يك دهه گذشته كشور نشان مي‌دهد كه سانحه سيل در بين سوانح طبيعي رويداده به لحاظ تعداد دفعات وقوع و ميزان خسارت‌ها و تلفاتي كه به زيرساخت‌ها و نفوس وارد مي‌نمايد از رتبه نخست برخوردار است. علاوه بر آن، بررسی سوانح طبیعی گذشته در کشور نشان می‌دهد که هر بار سانحه‌ای رخ می‌دهد، هزینه‌های مالی و اقتصادی هنگفت‌تر از گذشته صرف بازسازی و باز‌آوری کلیه زیرساخت‌ها، شریان‌های حیاتی و جبران کلیه خسارت‌های به بار آمده می‌شود. وجود چنین نارسایی، بیشتر از اینکه ضعف عملیات مهندسی و مدیریتی را آشکار سازد نبود عنصر بهبودی پیوسته در سامانه مدیریت سانحه و بحران به دلیل نبودن یک نظام مستندسازی را نشانه می‌رود. عنصر موثري كه جهت انجام بهبودي پيوسته مورد استفاده قرار مي‌گيرد، مجموعه مستندات به جاي مانده از آن سانحه است كه بر پايه نتايج حاصل از بررسي اجزاي آن، راهكارهاي اصلاحي جهت ايجاد بهبودي در فرآيندهاي اجرايي پيشنهاد مي‌شوند. مستندسازی سانحه، یکی از عناصر ضمنی چرخه مدیریت سانحه و بحران است که کلیه کارها و فرآیندهای مهندسی و مدیریتی را پوشش می‌دهد. مستنداتی که به صورت حرفه‌ای و چارچوب‌گرا تهیه شده باشند، برای تحلیل عوامل تشدید سانحه تحت تاثیر نارسایی‌های مدیریتی، فردی و سیاستگذاری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین خروجی‌های یک مستندسازی مطلوب، ابزار مناسبی جهت انتقال آموزه‌های گذشته به عوامل سازمانی دخیل در مدیریت سانحه به منظور پرهیز از بروز و تکرار نارسایی‌های گذشته است. اين مقاله به بيان مفاهيم مستندسازي پرداخته و پس از گردآوري مستندات مربوط به سيل‌هاي استان گلستان از سازمان‌هاي مختلف و بررسي دقيق و جزء به جزء آنها چارچوبي نسبتا جامع و كامل جهت مستندسازي اصولي و استاندارد سيل‌هاي آينده طراحي شده است. مزيت قابل توجه مدل پيشنهادي جهت مستند نمودن سيل‌ علاوه بر چارچوب حرفه‌اي آن، شاخص‌گرايي و سازمان مبنا بودن آن است.