مجله سوانح و بحران‌ها

فصل آتش‌سوزی‌های جنگلی کانادا در پله دوم بدترین فصل‌ها قرار گرفت که نشان‌دهنده یک روند نگران‌کننده است

22 مرداد 1404
فرهاد بنی زمان لاری

بیش از ۴۷۰ آتش‌سوزی‌ جنگلی در کانادا از کنترل خارج شده‌اند؛ کارشناسان تغییرات اقلیمی (Climate Change) را مقصر می‌دانند.

شعله‌ها درختان را در ساسکاچوان (Saskatchewan) در بر گرفته‌اند. بدترین آتش‌سوزی‌ها در ساسکاچوان و منیتوبا (Manitoba) متمرکز بوده‌اند. عکاس: Saskatchewan Public Safety Agency/AFP/Getty Images

کانادا در سال ۲۰۲۵ با یکی از بدترین فصول آتش‌سوزی‌های جنگلی ثبت‌شده در تاریخ خود روبرو است، که صدها آتش‌سوزی در آن از کنترل خارج شده‌اند. دانشمندان می‌گویند تغییرات اقلیمی (Climate Change) باعث شده‌اند آتش‌سوزی‌ها طولانی‌تر و شدیدتر بسوزند که در نتیجه خسارات بیشتر، تخلیه افراد بیشتر، و آسمان‌های پر از دود را به همراه داشته است. در حال حاضر، طبق گزارش مرکز آتش‌سوزی جنگل‌های بین‌سازمانی کانادا (CIFFC)، بیش از ۴۷۰ آتش‌سوزی جنگلی در سراسر کشور “خارج از کنترل” محسوب می‌شوند. تا اینجای سال، آتش‌سوزی‌های جنگلی حدود ۷.۳ میلیون هکتار از زمین‌ها را سوزانده‌اند که تقریباً ۷۸% بیشتر از میانگین پنج ساله ۴.۱ میلیون هکتار است. کانادا (Canada) در سال ۲۰۲۵ با یکی از بدترین فصول آتش‌سوزی‌های جنگلی تاریخ خود روبرو است که از این نظر فقط پس از فصل بی‌سابقه سال ۲۰۲۳ قرار می‌گیرد که بیش از ۱۷ میلیون هکتار زمین در آن سوخت. کارشناسان هشدار می‌دهند که این آتش‌سوزی‌ها همچنان برای روزها کیفیت هوای سراسر آمریکای شمالی (North America) را تهدید خواهند کرد. مایک فلانیگان (Mike Flannigan)، رئیس بخش تحقیقات خدمات پیش‌بینی، مدیریت اضطراری و علوم آتش در دانشگاه تامپسون ریورز (Thompson Rivers University)، می‌گوید: «این واقعیت جدید ماست… هرچه هوا گرم‌تر شود، آتش‌سوزی‌های بیشتری خواهیم دید.»
یک گزارش از ماه ژوئن از دانشگاه سازمان ملل متحد در ژاپن، آتش‌سوزی‌های جنگلی سال ۲۰۲۵ را یک “تجلی آشکار” از تغییرات اقلیمی نامید و اشاره کرد که هوای گرم و خشک بهاری، دما را ۲.۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از حد میانگین برده است.فلانیگان (Flannigan) توضیح داد که دمای بالاتر باعث طولانی‌تر شدن فصل آتش‌سوزی، افزایش رعد و برق و خشک شدن پوشش گیاهی می‌شود و شرایط ایده‌آلی برای شعله‌ور شدن آتش فراهم می‌کند. او گفت: «وقتی مواد بیشتری خشک و آماده سوختن باشند، شعله‌ها بزرگتر، آتش‌سوزی‌ها شدیدتر، و خاموش کردن آن‌ها تقریباً غیرممکن می‌شود.»
سیزده جامعه در شمال غربی ساسکاچوان — که بسیاری از آنها بومیان اولیه (First Nations) هستند — همچنان تحت دستور تخلیه قرار دارند. یکی از مناطق به شدت آسیب‌دیده، دنار بیچ (Denare Beach)، روستایی در شمال شرقی این استان است که در ماه ژوئن تقریباً به طور کامل توسط آتش از بین رفت.
بحران آتش‌سوزی‌های جنگلی اکنون به سواحل شرقی کانادا نیز رسیده است، به طوری که آتش‌سوزی‌هایی در نیوفاندلند و لابرادور (Newfoundland and Labrador) در حال سوختن هستند و چندین شهر دستور تخلیه دریافت کرده‌اند.
جان آبازوغلو (John Abatzoglou)، استاد مدیریت سیستم‌های پیچیده در دانشگاه کالیفرنیا، مرسد (University of California, Merced) و یکی از نویسندگان گزارش ژوئن از دانشگاه سازمان ملل متحد (United Nations University)، گفت که سال ۲۰۲۵ سومین سال متوالی فعالیت آتش‌سوزی‌های جنگلی فراتر از حد میانگین در کانادا است. او اشاره کرد که این آتش‌سوزی‌ها نه تنها باعث تخلیه افراد می‌شوند، بلکه توده‌های عظیمی از دود را به ایالات متحده (United States) نیز می‌فرستند که هشدارهای جدی در مورد کیفیت هوا در چندین ایالت را در این ماه به دنبال داشته است.
آبازوغلو گفت که آتش‌سوزی‌ها ابعادی بین‌المللی پیدا کرده‌اند و تأثیرات آنها بسیار فراتر از مرزهای کانادا گسترش یافته است. او گفت: «این یک تفاوت کلیدی با سایر بلایای طبیعی است — توانایی آنها برای تأثیرگذاری بر همه چیز، از کیفیت زندگی گرفته تا سلامت انسان و حتی مرگ و میر.»
او هشدار داد که دولت‌ها و سازمان‌های بهداشت عمومی باید برای “روزهای دودی” بیشتری آماده شوند، روزهایی که به مردم توصیه می‌شود در خانه بمانند. او افزود، جوامعی که سیستم‌های فیلتراسیون هوای مؤثر ندارند، به منابع بیشتری برای حفظ ایمنی ساکنان در دوره‌های دود غلیظ نیاز خواهند داشت.