تابآوری زنان ایرانی در بلایای طبیعی: یک مطالعه کیفی
این مطالعه با هدف شناسایی ویژگیهای تابآوری زنان ایرانی در بلایا انجام شده است. اگرچه بلایا تهدیدی برای همگان محسوب میشوند، اما بر تمامی اعضای جامعه به طور یکسان تأثیر نمیگذارند. امروزه این امر پذیرفته شده است که بلایا دارای ابعاد جنسیتی هستند و تأثیرات متفاوتی بر مردان و زنان دارند. تابآوری مفهوم چالشبرانگیزی است که به یکی از دغدغههای پژوهشگران حوزه سلامت در حوادث و فوریتها تبدیل شده است. این مطالعه با رویکردی کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای قراردادی بر اساس متد لیندگرن (Lindgren’s method, 2020) انجام شد. با استفاده از نمونهگیری هدفمند، مصاحبههای انفرادی با ۱۱ زن ۱۸ سال به بالا که تحت تأثیر بلایا قرار گرفته بودند و همچنین ۱۰ متخصص در زمینه مدیریت بحران و تابآوری صورت گرفت.
تابآوری زنان ایرانی در بلایا در چهار دسته اصلی طبقهبندی شد:
- تابآوری فردی: عوامل جمعیتشناختی، ویژگیهای شخصیتی، جنبههای جسمی و روانی، دانش، مهارتها و تجربیات قبلی.
- تابآوری فرهنگی: تبعیض جنسیتی، هنجارها، باورها و اعمال مذهبی.
- تابآوری اجتماعی: تعاملات اجتماعی، حمایت اجتماعی و امنیت جامعه.
- تابآوری اقتصادی: داراییها و درآمد.
برای بهبود تابآوری زنان در بلایا، پرداختن به تبعیض جنسیتی در سیاستگذاریها و برنامهریزیها، از جمله تضمین دسترسی عادلانه زنان به آموزش، مالکیت اموال، اشتغال و پستهای مدیریتی ضروری است. ریشههای اصلی تبعیض در ابعاد مختلف فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی باید مورد توجه قرار گیرند. نویسندگان توصیه میکنند که سیاستهای مدیریت بحران باید شامل مؤلفههای مشخصی برای تضمین حفاظت از حقوق قانونی زنان در جوامع مختلف باشد.
